Op vakantie met ADHD’ers. Als je het zelf niet hebt, is de onrust die zij met zich meebrengen een vloek en een zegen tegelijk.
Aan de ene kant zorgen ze ervoor dat je veel beleeft, veel ziet en veel doet. Aan de andere kant is er nauwelijks ruimte om echt te onthaasten. Want zij zijn voortdurend op zoek naar prikkels. Naar dopamine.
Na ruim twintig jaar hebben mijn partner en ik daar gelukkig een modus in gevonden. Ik ben beter gaan aangeven wanneer ik even niet meega of niet meedoe. Ook vraag ik bewust om momenten waarop niemand iets van mij wil. Niet praten. Niet luisteren. Niet reageren. Gewoon even mijn eigen brein uitzetten. Op die momenten laad ik op, zodat ik er daarna weer met volle aandacht kan zijn.
Naast het bewaken van mijn grenzen is ook de vakantiebestemming belangrijk. Er moet voldoende gelegenheid zijn om te sporten, want mijn gezin beweegt het liefst iedere dag. Ik niet. Ik lees een boek. In de ochtend trek ik graag wat baantjes in het zwembad; de rest van de dag mag ik van mezelf niets. Dat is mijn manier van opladen.
Tegelijk wil ik ook iets van de omgeving zien. Dus trekken we om de dag met de auto of de fiets eropuit. Nieuwe kleuren zien. Nieuwe geuren ruiken. Over lokale marktjes struinen. De sfeer proeven en mensen ontmoeten.
Dochterlief spreekt de hele dag met andere jongeren af of gaat met haar vader hardlopen of fietsen. Dit jaar zie ik voor het eerst dat ze tussendoor ook bewust rust neemt. Want ADHD heeft geen vakantie. Ook op vakantie kun je overprikkeld raken. Of last hebben van de sfeer in een groep, of van de stemmingen van anderen.
Ook mijn partner neemt zijn rust. Hij sport elke dag, maar kruipt daarna net zo lief met een boek in een stoel. Om vervolgens weer te willen – nee, te móéten – bewegen.
We gaan twee weken weg. Langer is voor ons geen goed idee. Dan neemt de onrust toe. Want ook leuke prikkels kosten energie.
Voorlopig zijn we hier nog even. En het is heerlijk.
Misschien is dat wel de belangrijkste les die wij de afgelopen twintig jaar hebben geleerd: een fijne vakantie betekent niet dat iedereen hetzelfde doet. Het betekent dat er ruimte is voor ieders manier van opladen.
Dat is eigenlijk precies waar ik als ADHD-coach zo vaak over in gesprek ben. Niet over ‘hoe het hoort’, maar over wat werkt. Voor jezelf én voor de mensen om je heen.
